Liny żeglarskie
Po całym dniu żeglugi przychodzi moment, by skierować łódź z powrotem do portu. Teraz liczy się precyzja, bo trzeba bezpiecznie przycumować pomiędzy innymi jednostkami. Manewry portowe należą – szczególnie przy niesprzyjających warunkach pogodowych – do najbardziej wymagających elementów prowadzenia łodzi i potrafią przyprawić skippera o zimny pot. Dlatego warto zawczasu zadbać o odpowiednie liny żeglarskie na pokładzie. W naszym sklepie internetowym znajdziesz szeroki wybór różnych lin do łodzi. Od cum o różnych długościach, przez linki do odbijaczy, aż po liny mocujące i pomocnicze.
Treść: 6 metry (13,00 zł* / 1 metry)
Treść: 15 Milimetr (5 466,67 zł* / 1000 Milimetr)
Treść: 10 metry (12,50 zł* / 1 metry)
Z jakich materiałów produkuje się liny żeglarskie?
W przeciwieństwie do dawnych czasów, kiedy liny wykonywano z włókien naturalnych, takich jak len, konopie czy sizal, dzisiejsze liny na łodzie powstają wyłącznie z nowoczesnych włókien syntetycznych. Wśród nich najczęściej stosuje się poliester (PES), poliamid (PA), polipropylen (PP) oraz polietylen (HMPE). Nazwa handlowa Dyneema, dobrze znana wśród żeglarzy, to po prostu zastrzeżony znak towarowy jednego z holenderskich koncernów chemicznych.
Nawet na klasycznych jednostkach spotkasz dziś liny, które wyglądają jak naturalne, lecz w rzeczywistości są zrobione z wytrzymałych włókien sztucznych. Materiały te są nie tylko lżejsze, ale również znacznie bardziej trwałe i odporne na obciążenia. W zależności od przeznaczenia dobiera się odpowiedni materiał liny. Poniżej znajdziesz przegląd właściwości najczęściej stosowanych włókien syntetycznych.
Polietylen (Dyneema)
- wyjątkowo odporny na zerwanie, a jednocześnie elastyczny
- bardzo wysoka odporność na wilgoć i działanie chemikaliów
- niezwykle lekki i utrzymuje się na wodzie
- bardzo śliska powierzchnia – nie trzyma się knag ani zacisków
- często stosowany jako rdzeń liny, który otacza oplot z innych włókien
- węzły powodują duży spadek wytrzymałości (nawet do 75%), dlatego ten materiał należy zawsze splatać, a nie wiązać
- bardzo dobrze nadaje się do splatania
- pod wpływem dużych obciążeń może ulegać trwałemu wydłużeniu
Poliester
- odporny na promieniowanie UV
- wysoka odporność na ścieranie
- duża wytrzymałość na zerwanie
- odporny na działanie wody morskiej
- niewielka rozciągliwość
- często wykorzystywany jako oplot lin z rdzeniem
- uniwersalny materiał do produkcji lin – nadaje się zarówno na fały i szoty, jak i cumy czy liny kotwiczne
- najczęściej spotykany materiał lin na jachtach i łodziach
Poliamid
- bardzo elastyczny
- wysoka wytrzymałość na zerwanie i przecięcia
- dobra odporność na promieniowanie UV
- pochłania wilgoć
- zwiększona odporność na ścieranie w stanie mokrym
- trudno zapalny
Polipropylen
- bardzo lekki i pływający na wodzie
- niska odporność na promieniowanie UV
- słaba odporność na ścieranie
- atrakcyjna cena
- często wykorzystywany do produkcji lin pomocniczych i cum
Jak powstają liny żeglarskie?
Liny skręcane wytwarza się poprzez skręcanie włókien na przemian w lewo i w prawo, pod odpowiednim napięciem. Najpierw pojedyncze włókna skręca się w nici. Następnie kilka nici skręca się razem w lewo, tworząc przędzę. Z trzech przędz skręconych w prawo powstaje gotowa lina.
Ten sposób produkcji jest jednym z najstarszych i do dziś pozostaje bardzo popularny, zwłaszcza przy produkcji lin cumowniczych i kotwicznych. Liny skręcane są bardzo trwałe i łatwe do splatania, co czyni je wyjątkowo praktycznymi w użytkowaniu.
Trój- lub czteroplotowe liny składają się z trzech lub czterech przędz (zwanych w żeglarstwie kardyłami), które skręcone są spiralnie wokół osi. To klasyczne, proste i trwałe rozwiązanie, które można z łatwością spleść. Takie liny sprawdzają się doskonale na klasycznych jednostkach, jako cumy, liny do odbijaczy, liny kotwiczne i do wielu innych zastosowań.
Liny plecione dostępne są w wielu różnych konstrukcjach, z których każda dostosowana jest do konkretnego zastosowania. Na przykład lina z oplotem kwadratowym ośmioplotowym idealnie nadaje się jako lina kotwiczna lub cumownicza – dobrze amortyzuje szarpnięcia, łatwo się splata i nie skręca się. Liny typu fały i szoty produkowane są zazwyczaj jako konstrukcje rdzeń–oplot z oplotem 8-, 12-, 24-, a nawet 36-plotowym. Dzięki temu uzyskuje się wysoką odporność i niską rozciągliwość. Specjalne zabiegi, takie jak rozciąganie, powlekanie czy termiczne utrwalanie, nadają linom dodatkowe właściwości.
Dlaczego liny mają różne kolory?
Kolor liny to nie tylko kwestia estetyki. Na pokładzie używa się wielu lin, fałów i szotów, dlatego kolorowe oznaczenia ułatwiają orientację i szybkie rozpoznanie odpowiedniej liny. To ty decydujesz, jaki kolor przypiszesz do danego zastosowania.
Jaki powinien być odpowiedni średnica liny?
Aby lina była bezpieczna i skuteczna, musi mieć odpowiednią średnicę i wytrzymałość. Należy wziąć pod uwagę maksymalne obciążenie robocze, które będzie na nią działać. Powinno ono zostać osiągnięte z zapasem około 20%.
Za duża wytrzymałość robocza również nie jest zaletą – lina stanie się wtedy gruba, ciężka, trudna w obsłudze i znacznie droższa. Producenci podają wartość wytrzymałości na zerwanie. Obciążenie robocze stanowi zwykle około 20–30% tej wartości. Na przykład lina o wytrzymałości 2000 daN (1 daN ≈ 1 kg siły) ma obciążenie robocze 400–600 daN.
Wraz ze wzrostem średnicy rośnie również wytrzymałość, ale pamiętaj, że każdy węzeł znacząco obniża wytrzymałość liny – nawet o połowę. Dlatego lepiej jest spleść linę niż ją wiązać.
Co to jest splatanie liny?
Splatanie oznacza zarówno łączenie dwóch lin poprzez przeplatanie ich przędz, jak i wplatanie oka w koniec liny. Najlepiej spleść można liny skręcane – wystarczy trochę wprawy i nie potrzeba żadnych narzędzi. W przypadku lin plecionych konieczne są specjalne igły i większa zręczność.
Bardzo pomocne są zestawy do splatania, które zawierają wszystko, czego potrzeba do pracy z różnymi typami lin jachtowych. Poza wyższą wytrzymałością na zerwanie, spleciona lina ma jeszcze jedną zaletę – nie zaczepi się o żadne wystające elementy.
Jak dbać o liny żeglarskie?
Oznaki zużycia lin łatwo zauważyć – to przede wszystkim postrzępienia wynikające z ciągłego naprężania i tarcia, np. w knagach, kabestanach czy zaciskach. Jeśli lina ociera się o kant, być może trzeba zmienić układ prowadzenia. W miejscach szczególnie narażonych na zużycie warto regularnie skracać końcówki liny, dlatego zawsze warto mieć dodatkowy metr lub dwa zapasu.
Chroń liny przed promieniowaniem UV. Mimo że nowoczesne materiały są odporne na działanie słońca, to im dłużej lina jest narażona na światło słoneczne, tym szybciej się starzeje. Unikaj tanich lin – często zawierają słabej jakości włókna, które szybko twardnieją lub się rozpadają. Polipropylen jest szczególnie wrażliwy na promieniowanie UV. Dobrą ochronę przed przetarciami i światłem zapewniają osłony na liny, dostępne w różnych rozmiarach.
Sól i brud mogą sprawić, że liny staną się sztywne jak drut i przestaną działać w blokach lub zaciskach. Przed zimowaniem (gdy schnięcie jest skuteczniejsze) dobrze jest wyprać liny w wiadrze z czystą wodą i niewielką ilością delikatnego środka piorącego. Następnie dokładnie wypłukać i pozostawić do całkowitego wyschnięcia. Tak przygotowane liny będą znów miękkie i gotowe do sezonu. Również w trakcie sezonu należy przechowywać liny w suchym i osłoniętym miejscu – najlepiej w wentylowanej bakście. Unikaj zostawiania lin na relingach – mogą łatwo wypaść za burtę i są narażone na działanie promieni słonecznych.
Teraz już wiesz wszystko, co trzeba o linach żeglarskich. A więc – klar na linach i szerokich wiatrów podczas kolejnego rejsu!